Oleje rybie stanowią bogate źródło substancji odżywczych, których znaczenie w profilaktyce zdrowia jest bardzo duże. Najważniejszą grupą tychże substancji są niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe – z tzw. grupy omega-3 (m.in. kwas alfa-linolenowy ALA i jego pochodne), lecz także alkiloglicerole i skwalen (występujące przede wszystkim w dużych ilościach w oleju z wątroby rekina). Kwasy tłuszczowe z grupy omega-3 wpływają zasadniczo na zmniejszenie stanów zapalnych w organizmie, wspomagają pracę układu nerwowego, korzystnie działają na skórę, a także zapobiegają rozwojowi miażdżycy. Wykazano, że dieta śródziemnomorska, która składa się głównie z dań obfitujących w tłuste morskie ryby i owoce morza istotnie wpływa na zmniejszenie ryzyka zawału serca i chorób układu krążenia. Kwas alfa-linolenowy należący do grupy kwasów omega-3, w drodze przemian w organizmie ulega przekształceniu m.in. do kwasu eikozapentaenowego – EPA, który jest prekursorem do syntezy prostaglandyn. Prostaglandyny biorą udział w regulacji procesów zapalnych w organizmie. Należy pamiętać, iż synteza EPA jest ograniczona, z powodu niskiej podaży kwasu ALA. Spożywając oleje rybie do organizmu dostarczane są bezpośrednio kwasy EPA i DHA. Największe ilości EPA znaleźć można w oleju z mięśni dorsza.
Zalecane dzienne spożycie kwasów omega-3 szacuje się na ok. 1g, a spożycie ryb morskich co najmniej dwa razy w tygodniu uzupełnia niedobory tych kwasów.
Skwalen i alkiloglicerole natomiast wpływają na działanie i funkcjonowanie układu odpornościowego. Obecność alkilogliceroli odnotowano u człowieka w wątrobie, szpiku, śledzionie i w mleku kobiecym. Odgrywają one rolę w stymulacji produkcji krwinek czerwonych, trombocytów i granulocytów.
Bardzo ważne jest spożywanie olejów rybich i tranu w okresie jesienno-zimowym, dzięki którym organizm będzie mógł skutecznie bronić się przed infekcjami.
Olej z wątroby dorsza – tran
Właściwości zdrowotne tranu znane są już od bardzo wielu lat, jego spożywanie pozwala na zachowanie zdrowia, odporności i prawidłowego rozwoju – zwłaszcza u dzieci. Codzienne spożywanie tranu pod różnymi postaciami: kapsułki, żelki, płyn – uzupełnia niedobory witamin A i D, i dostarcza kwasów omega-3.
Zauważono, że spożywanie tranu zmniejsza zapalność na choroby, zapobiega krzywiźnie u dzieci i poprawia wzrok. Witamina D ułatwia wchłanianie wapnia i fosforu, a witamina A odpowiedzialna jest za wzrost i rozwój, jej niedobory manifestują się suchością skóry, nadmiernym złuszczaniem, i niedowidzeniem o zmierzchu. Naturalny tran bez żadnych dodatków smakowych można już podawać dzieciom od czwartego tygodnia życia. Polecany jest szczególnie dla osób starszych i cierpiących na bóle stawów. Wykazuje działanie ochronne na chrząstki stawowe, jak i zmniejsza ból.
Olej z dorsza używany jest do produkcji maści, która zalecana jest w przypadku trudno gojących się ran, owrzodzeń.
Olej z wątroby rekina
Olej z wątroby rekina jest źródłem skwalenu i alkilogliceroli, i w mniejszym stopniu kwasów omega-3. Skwalen i alkiloglicerole, biorą udział w odpowiedzi immunologicznej, wspomagając system odpornościowy w przebiegu infekcji wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych. Skwalen należy do silnych przeciwutleniaczy. Regulując gospodarkę cholesterolu zapobiega powstawaniu kamieni żółciowych. Odnotowano również znaczący udział oleju z wątroby rekina w profilaktyce i walce z chorobą nowotworową, poprzez hamowanie podziału komórek nowotworowych. Olej z wątroby rekina znajduje także zastosowanie w leczeniu atopowego zapalenia skóry, łagodząc stany zapalne, suchość i świąd skóry, jak również ułatwia gojenie się ran.
- dodano: 14-11-2025